Fikir Üretme ve Sıra Dışı Olma Yolu (Çözüm İçerir)

Sıra dışı olmak için gerekenler makalesine hoş geldiniz. Uzun zamandır makale yazmayışım aklıma şu soruyu getirdi: Yiğit sence girişimciler hangisini daha fazla önemsiyor? Yaşadığımız dünyaya bir değer katmak mı yoksa sadece yaşamak mı?

  • Bu arada sürekli gelen mailler ve olumlu yorumlarınız için ne kadar teşekkür etsem azdır. Fakat birçoğunu yoğunluğum neticesiyle cevaplayamamaktayım. Umarım ki zaman yönetimi konusunda daha tecrübelenir ve sizlere de daha fazla vakit ayırabildiğim günler gelir( gelecektir:). – Bu arada oteller ile ilginiz varsa bu makalemi okumanızı tavsiye ederim 🙂

Bu sorunun cevabı olarak 1. seçeneği doğru olarak düşündüm ve mutlu oldum çünkü değer üretmek için hala vaktim vardı 🙂 Bu nedenle okuduğum, izlediğim, yaşadığım ve sonucunda yazdığım değerli makaleleri sizlerle paylaşmaya başladım bile.

Sıra Dışı Olmak Nedir?

Sıra Dışı Olmak Nedir?

Hepimiz doğduğumuz andan itibaren oldukça farklıyız. Ancak toplumsal sistem tarafından sıradanlaştırılıyoruz. Diğer bir deyişle anne-babamız ya da öğretmenimiz bize soru sormamayı, sorgulamamayı öğretiyor olabilir. Televizyon, gazeteler ve arkadaşlarımız da insanın üstünde sıradanlaştırıcı bir etki yaratıyor da olabilir. Fakat buna rağmen farklı enformasyonlara sahip olanlar, düşünme ve yaratıcılık konusunda cesaretlendirilenler sıra dışı oluyorlar.

Sıra Dışı ve Sıradan İnsanların Özellikleri

Sıra Dışı Olmak Nedir?

Sıradan İnsanların Özellikleri: Günlük yaşam ve normallerinde ve standart şablonlarda yaşayan, düşünebilen ama çok fazla sorgulamayan, farklı bir şey gördüğünde hoşuna giden ama bunun arkadaşını kovalamayan, talepkar olmayan, sorunları çözmekten çok onlarla yaşamayı öğrenmiş, yeniliklerden korkan, yarı bağımlı insanlardır. Eğer kendinizde ya da çevrenizde bu özellikleri görüyorsanız ve hayalleriniz varsa kesinlikle bir U dönüşü yapmaya hazırlanın.

Sıra Dışı İnsanların Özellikleri: Kalıpları ve sıradanlığı sürekli sorgulayan, tavizsiz ve talepkar (keşif arayışında, deneme, yeni yollar, imkansızı deneme ve görme çabası), sunulana değil istediğine odaklı, yaratıcı, keyifli, kendisiyle barışık, bağımsız insanlardır. Eğer kendinizde ya da çevrenizde bu özellikleri görüyorsanız ve hayalleriniz varsa doğru yoldasınız demektir.

Sıra Dışı Nasıl Oluruz?

Sıra Dışı Nasıl Oluruz?

Kalıpların dışına çıkıp, bize öğretilmiş olanların dışında yollar bulabilmek için bazı tekniklere ihtiyacımız var. Eğer sıra dışı olmak istiyorsak bu tekniklerden faydalanmak işimizi kolaylaştıracaktır. Aklımızın normalde yapmadığı bağlamaları yapması için bazı tekniklerdir bunlar. Ben bu teknikler arasında uzun zamandır kafa yorduğum ve geçen aylarda, saygıdeğer Melih Aratın kitabında gördüğüm bir tekniği sizlere göstermek istiyorum. Bu şekilde hem kendi bilgimi yenilemiş olacağım hem de sizlerde öğrenmiş olacaksınız.

İlk önce ” yaratıcılık” kavramını düşünelim. Bu kavram Türkçede ”çağrışım yapmak” ve ”akla gelmek” olarak geçmekte. Çağrışım yapmak, bir kelimenin aklımızda başka bir kelimeyi çağrıştırması ya da o kelimeyle bağlantı kurması anlamına gelir. Akla gelmek sözü ise, durup dururken bir fikrin aklımıza gelmesi anlamında kullanılır. Aslında bir fikirle kafamızdaki bir sorun arasında bağlantı kurduğumuzu kastederiz. Birçok örnekte de, o fikir durup dururken değil, başka şeyi, başka bir referansı gördüğümüz, duyduğumuz zaman gelir.

İşte bu sıra dışı düşünme teknikleri de kafamızın içinde kurulmamış bağlantıları yaptıran, çok farklı ve ilişkisiz görünen kavramları bir araya getiren tekniklerdir. Yaptığım incelemelerde çokça (100 ün üstünde) teknik olduğunu gördüm. Bu tekniklerin hepsi, çağrışım yaptırma ilkesiyle çalışıyor. Bunlar arasında sık sık kullandığım Melih Beyin geliştirdiği ”Alfabetik Düşünme Tekniğini” şimdi sizlere anlatıyorum.

Alfabetik Düşünme Tekniği

Alfabetik Düşünme Tenkiği

Alfabetik düşünme tekniği, alfabenin harflerinden yararlanarak, kişinin amacı ya da sorunuyla ilgisiz görünen kavramları birbirine bağlamasına yardım eder. Bence sıra dışı düşünme tekniklerini kullanmak için başlangıçta sorunu iyi bilmek gereklidir.  Tekniğin uygulanması son derece basittir;

  • Alfabenin harfleri alt alta yazılır.
  • Her harfle ilgili akla gelen kelimeler, harfin karşısına yazılır.
  • Kelimelerin çözmek istediğimiz sorunla ilgili olması gerekli değildir hatta ilgisiz olması tercih edilir.
  • Ardından her kelime ile sorun arasında bir bağlantı, bir ilişki kurulmaya çalışılır.
  • İşe yarayacak gibi görünen fikirler not alınır.
  • Bütün fikirlerin birlikte kullanılması gibi bir kural yoktur. Yakalanan 10-15 fikirden bir tanesi ya da uyumlu olan birkaç tanesi kullanılabilir.
  • Uygulamaya geçilir.

Sizlere doğaçlama bir örnekle yardımcı olayım.

Örnekteki Sorun: Diyelim ki, amacımız sıra dışı bir sinema salonu açmak. Elimizde büyük bir şehirde sinema salonu açacak kadar bütçe var. Sorun, açacağımız salonun tanınması ve başarılı olması için bir kaç yıl beklemek istemeyişimiz( daha doğrusu çok kazanmak isteyişimiz). Öyle bir yol olmalı ki, salon altı ay içinde tanınmalı, konuşulmalı, sevilmeli ve sinemaya gitmek söz konusu olduğunda akla ilk gelen seçeneklerden olmalı. İlk altı ay içinde doluluk oranları yüksek bir sinema salonuna dönüşmeli.

Örnek Çalışma:

A: armut,araba,altın,ayna,adam,arka,asa,askı.

B: burç, badem, bale, barut, baron, basit, balistik, bagaj.

C: ceylan, cani, cami, cadı, cariye.

Ç: çocuk, çetin, çarşı, çorap, çamur.

D: dolma, desen, dere, detay, dede, deli, denizaltı.

E: emir, esinti, eldiven, edebiyat, esir.

F: fatih, fal, feci, flüt, fıskiye, flarmoni, fil.

G: gar, gelin, garip, galeta, gazete, gazel.

H: hamak, halat, hasat, ham , havuç.

(Geri kalan harfleri getirmedim çünkü bu böyle uzar. Siz mutlaka getirin.)

Aklıma gelen kelimeler bu. Şimdi burada ”A” ile başlayan kelimeleri, sorunumuz ile bağlamaya çalışalım.

Sinema Armut: Armut ile nasıl sıra dışı sinema salonu olabilir? Sinemalarda genellikle meyve ikramı yapılmaz. Bununla birlikte sinema salonunun karanlık ortamı birçok insanın uykusunu getirebilir. Sinema salonunda insanı tazeleyecek bir unsur olması birçok izleyicinin hoşuna gidebilir. Elma, armut, portakal, muz ve diğer birçok meyvenin insanın üstünde diriltici, tazeleyici etkisi olduğu varsayılabilir. Öyleyse, neden sinema salonunda özellikle beş dakika ara verildiğinde meyve servisi yapılmasın? Sinemanın ismide meyveli olabilir. Neden bir sinemaya da Elma, Armut, Muz gibi bir isim konmasın? Yine de bu fikir sinemaya büyük bir talep yaratmayacağa benziyor. Ama hatırlanmasına katkı sağlanabilir.

Sıradışı Olmak

Kutuya Hapsolmuş Zihinler ve Araba: Araba kelimesi ile sinema salonu nasıl bağlanabilir? Akla hemen, araba parkı olan sinema salonları geliyor. Ancak bu, sıra dışı sayılmayabilir. Çünkü daha önce uygulanmış ve bilinen bir model. Bu tür bilindik fikirler, akvaryumlu kafeler ve arabalı sinema salonları, sıra dışı bir fikir arayan kafaları kutunun içinde bırakabilir. Dolayısıyla bilindik fikirlere takılmadan, daha zor ilişki kurulacak kelime, nesne ve olguları incelemek daha uygun olabilir.

Burçlara İndirim Yapan Sinema Salonu: B harfinden devam edecek olursak, burç kelimesi ile sinema salonu nasıl bağlanabilir? Örneğin, sinemada burçlara göre sürekli bir indirim kampanyası düşünülebilir. Tarih hangi burca denk geliyorsa, o burçtan olanlara indirim verilir. Böylece 12 ay boyunca her burçtan kişinin indirim alma hakkı olacaktır. Diyelim ki 21 Aralık – 22 Ocak tarihleri arasında Kova burcundan olanlara yüzde 50 indirim verilebilir.

Sinema, insanların bir kaç arkadaşla veya eşiyle birlikte gittikleri bir yer olduğundan, bir Kova burcu insanı aynı burçtan olmayanları da yanında götürecektir. Yıl boyunca tüm burçlara indirim yapılacağından, sinema salonunun ilanları, insanların ilgisini çekebilir. Sinemanın ismi ”Burç” olabilir. Sinema biletlerinin arkasında burç açıklamaları yapılabilir. Sinemadaki farklı salonlara burçların ismi verilebilir. Burç kavramı, dekorasyon unsurlarının tamamında kullanılabilir. Bu fikrin yeni müşteri getirme olasılığı daha çok gibi görünüyor.

Çocuğunuzu Oyaladıkları Sinema Salonu: ”Ç” harfinden devam edecek olursak, çocuk kelimesini kullanarak nasıl sıra dışı bir sinema salonu elde edebileceğimizi düşünebiliriz. Çocuk sahibi olmuş çiftlerin en önemli sorunlarından bir tanesi, yalnız başlarına yemeğe ya da sinemaya gitme özgürlüklerinin önemli ölçüde kısaltılmış olmasıdır. Şimdi bir sinema salonu düşünelim; aynı anda iki film başlıyor. Bir tanesi yetişkinler için, diğeri de çocuklar için. Çocuklar için olan salonda pedagoji eğitimi almış, çocuklarla çok iyi anlaşabilen uzman gençler var. Sinema koltukları yok, onların yerine yastıklar ve yere serilmiş yumuşak kalın tüylü halılar var. Yetişkinler kendi beğendikleri filmlerini izlemeye gidiyorlar. Bu tarz bir sinema salonu, birçok çocuklu aile için çok cazip olabilir. Hatta sunulan hizmet için yüksek bir fiyat da talep edilebilir.

Sandviç Servisli Sinema Salonu: ”D” harfinde dolma kelimesi var; dolma ile sinema salonu nasıl bağlanabilir? Yaprak sarma servisi yapılan bir sinema salonu oldukça ilginç ve sempatik olabilirdi. Ama bize kulağa hoş gelen sinema salonundan çok iş yapacak bir sinema salonu gerekiyor. Kelimeyi biraz daha sorgulayabiliriz.

Dolma, bir tür yemektir. Bilet fiyatının içinde hamburger menü sunulan bir sinema salonu nasıl olurdu? Gişeden biletinizi alıyorsunuz, biletle birlikte, balık, tavuk ya da köfteli bir sandviç ve yanında bir içecek fişi bedavaya veriliyor. İsterseniz filmden önce isterseniz filmden sonra yiyorsunuz. Böyle bir sinema salonu insanların ilgisini çeker miydi? İki sinema salonunda aynı film oynuyorsa, sanırım bilet fiyatı içinde bedava yemek verilen sinema tercih konusu olabilir. Bu tür bir içecek ve sandviç ikilisinin maliyeti 1 tl civarındadır. Bu anlamda yemek bedeli, bilet fiyatının onda biridir. Bununla birlikte bu promosyon fikri, duyuruların yapıldığı ilk günden itibaren sinemanın rağbet görmesine yol açabilir.

Alfabetik Düşünme Tekniği Bizi Yaratıcı Kılabildi mi?

Sıradışı olmak Nedir?

Sıra dışı bir sinema salonu kurma konusunda Alfabetik Düşünme Tekniği ile yaptığımız çalışma, gerçek yaşamda 15 dakika kadar sürüyor. Bu tür bir teknik olmadan bu kadar kısa sürede bu kadar sıra dışı fikir aklımıza gelir miydi? Bence gelmezdi. Bu teknik bizi bulunduğumuz düşünme kutusundan dışarı çıkarıyor.

15 Dakika gibi kısa sürede sıra dışı bir sinema salon kurmak için aklımıza iyi fikirler gelmiş olması, her zaman bu kadar şanslı olacağımız anlamına gelmez. Bazen iki-üç gün aralıksız olarak bu tekniği uygulamamız gerekir. Bu süre çok gibi gelsede bizi meşgul eden başlıca sorunlar ne kadar süredir yaşamımızda? Bazısı altı aydır, bazısı bir kaç yıldır, bazısı daha fazla. Eğer sorunlar bu kadar uzun süredir bizim yaşamımızda ise, onları çözmek için iki-üç günlük zaman hiçde fazla değildir.

Alfabetik Düşünme Tekniğini kullanmak için her zaman bir kağıdın üstüne alfabenin harflerini yazmamıza gerek yok. Sözlükler, imla kılavuzları ya da ansiklopediler veya üstünde kelime bulunan herhangi bir yazılı belge aynı işi görebilir.

Son

Umarım makalemi faydalı bulmuşsunuzdur. Daha iyileri ve daha kapsamlı konularla ilgili makaleler, tavsiyeler ve eleştiriler için yorum kısmına yazın.

Yiğit Alp Okyaylı

 

 

 

 

 

11 yorum

  1. Yiğit Bey çok yararlı bir makale olmuş elinize sağlık. Sitenizi eşimle uzun zamandır takip edyoruz. Güzel bilgiler içeren başka makalelerinizi bekliyoruz.

    • 2 SENE ÖNCE YİĞİTALP BEYİ DİNLEYEREK 92 BİTCOİN ALARAK KÖŞEYE KOYDUM.FİYATI OZAMANLAR 350 TL İDİ. ŞİMDİ FİYATI MALUM 50.000 TL CİVARI. YAKINDA BOZDURMAYIDA PLANLIYORUM. KENDİSİNE ULAŞAMASAMDA ÇOK MİNNETTARIM. AKLIMA GELDİKÇE POSTLARINIZI OKUYOR VE BİLGİLENİYORUM. UMARIM GELECEKTE TEKRAR KARŞILAŞIRIZ 🙂

      • —Merhaba Kerem bey. Her yaz Antalya ya tatile geliyorum . Sizleri hatırladım. Girişimcilik anlamında karşılıklı güzel paylaşımlar yapmıştık. Umarım tekrar görüşme fırsatını elde ederiz. İyi günler 🙂—

        —Yüksek kara geçmeniz beni çok mutlu etti. Bana güvenip böyle bir yatırım yapmanız size olumlu sonuçlar getirmiş. Nitekim uzun vade de coinler hakkında fikrim değiştiğinide belirtmek isterim. Ülkelerin tavrının bu kadar sert olacağını çok iyi biliyordum. Fakat şirketler beklediğim talebi göstermediği için temkinli olmanızı tavsiye ederim. Paradan para kazanma devri günümüzde büyük hacimlere ulaşan kişilerin elinde. Milyon dolarlarınız bile saniye içerisinde sıfırlanabilir. Karınızın belli kısmında tamam yeterli demek yeni piyasalarada yelken açmanızı ve tecrübe etmenizi sağlar. İlk başta ufak miktarlarda yapacağınız farklı yatırımlar size hem öğretecek hemde risk analizi yapmanızı sağlayacaktır. Bol kazançlar.—

  2. Mən Azərbaycanda yaşayıram, amma məqalələrinizi anlaya bilərik. Bu taktika gözəldir. biz bunu işimizdə etməyə qərar verdik. daha çox yazmaq istəyirik. Məktublarınızı oxuyuruq amma çox az məqalə var. Birdən çox istəyirik.

    • Sarhan bey, öğrenme ve öğrendiklerimi aktarma konusunda daha fazla vakit ayırmam gerekir biliyorum. Fikir üretme taktiğinizi pekala işlerinizde kullanmaktan asla vazgeçmeyin. Gerçekten iyidir. Başarılar dilerim.

    • Bu yorumunuza katılmıyorum Osman Bey. Bence dışlanmak hayata dair karakter ve hedeflerin önüne geçmemeli. Eğer sıradışı biriyseniz ya da sıradışı fikirleriniz varsa ne pahasına olursa olsun bunu korumanız gereklidir. 21. Yüzyılda her başarının altında sıradan yerine sıradışı projeler bulunmakta 🙂

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*